ዘይተደግመት ምብጻሕ

(ኣብ ሓቀኛ ታሪኽ ዝተመርኰሰት)

ሎሚ ኣብ’ዚ ዘለዎ ቦታ ካብ ዝሕጸር ሳልሳይ ዓመቱ ይደፍን ኣሎ። ኣብ’ዞም ዝሓለፉ ዓመታት ዘጋጠሙዎ ፍጻመታት በብዕለቱ ክጽሕፎም ዕድል ስለ ዘይነበሮ፡ መታን ከይርስዖም በብግዜኡ ብመልክዕ ዝኽሪ’ዩ ኣብ ኣእምሮኡ ዝምዝግቦም። ሎሚ ድማ፡ ነታ ናይ መጀመርታ ናይ’ዚ ዘይተጸበዮን ዘይገመቶን ፍጻመ ዝዀነት መዓልቲ ንምድህሳስ ብሓሳብ ተመርቀፈ – ንድሕሪት።

***

መዓልቱ ሰኑይ ናይ መጀመርታ ሰሙን ሰነ 2005 እዩ ዝነበረ። ከም ልሙድ፡ ኣንጊሁ ሰዓት 7፡00 እኳ ናብ ስራሕ ክኣቱ እንተነበሮ፡ ሽዓ መዓልቲ ግን ሓደ ሰዓት ደንጒዩ’ዩ ኣትዩ። ብድሮ ቃል ዝኣተዎ ክሰግሮ ዘይደለየ ምኽንያት ግን ነይሩዎ፣ እቲ ወዲ ሓምሽተ ዓመት ሓጐስ ዝስሙ ወዱ ብድሮ’ታ መዓልቲ ኣገዳሲ ጠለብ ኣቕሪቡሉ ነበረ።

“ባባ፡ ስለንታይ ደንጒኻ?” በሎ ኣብ መደቀሲኡ ኰይኑ ምምጻእ ኣቦኡ ክጽበ ዘምሰየ ህጻን ሓጐስ። ናይ ምሸት ሰዓት 9፡00 ኣቢሉ ኢዩ ነይሩ።

“ኣቤት! ሓጐስ ወደይ፡” በሎ ሰናይ።

“ጽባሕ ንስኻ ኢኻ ንትምህርቲ ትወስደኒ፡” በለ ህጻን ሓጐስ ካብ ናብ ጠለብ ናብ ትእዛዝ ብዝዛዙ ቃና።

“ንስኻ ስዓት 8፡00 ኢኻ ትምህርቲ ትኣቱ። ኣነ ግን ኣንጊሀ ስራሕ ከም ዝኣቱ ምሽ ትፈልጥ ኢኻ? ማማ ተብጽሓካ’ምበር ኣንታ ሓጐስ ወደይ፣ ኣነ ደኣ ንስራሕ ክድንጕይ እንዲየ?” መለሰሉ ሰናይ ወዱ ሕማቕ ከይስምዖ ብልዙብ ኣዘራርባ።

ሓጐስ ግን ነቲ መልሲ ክሰምዕ ቅሩብ ኣይነበረን፡ “ኖ፡ ኖእ! ጽባሕ ንስኻ ኢኻ ተብጽሓኒ። ምስ ተፈደስና ከማን ንስኻ ኢኻ ትመልሰኒ፡” ቍርጽ ዝበለ ትእዛዝ ኣመሓላለፈሉ።

ትእዛዝ ወዱ ዝገረሞ ሰናይ፡ “ስለምንታይ ግን ኣነ ክወስደካን ክመልሰካን ደሊኻ? ትምህርቲ ክትጅምር ከለኻ እንታይ ዲና ተሰማሚዕና ‘ዝ ወደይ? ረሲዕካዮ ዲኻ? ኣነ ብስራሕ ምኽንያት ስለ ዘይጥዕመኒ ማማ ትምህርቲ ከተብጽሓካን ክትመልሰካን፡ ኣነ ኣብ ዘዝጠዓመኒ ግዜ ድማ ብሓባር ንኸተማ ክንዛውር ምሽ ተሰማሚዕና?”

ሓጐስ፡ “እ. . .” ኢሉ ሓንሳብ ድሕሪ ምሕሳብ፡ “ነቶም ቈልዑ ባባኦም እንዲዮም ዘብጽሑዎም፡ ግዲ፡” በሎ ናብ ኵራ ብዝተቓረበ ኣመላልሳ።

ኣደኡ ራሄል በቲ መልሲ ተገሪማ ኣፋ ጠውያ ስቕ በለት። ምኽንያቱ፡ ህጻን ሓጐስ ንኣዲኡ ኣቐዲሙ እቲ ምኽንያት ኣዕሊሉዋ ነይሩ እዩ። ኣብ’ቲ መውዓሊ ህጻናት ምስኡ ዝውዕል ናሆም ዝስሙ ኵሉ ግዜ ኣቦኡ ዘመላልሶ ቈልዓ ንሓጐስ ኣደኡ ጥራይ ከተመላልሶ ይርእያ ብምንባሩ፡ ሓጐስ ኣቦ ዘይብሉ ኰይኑ ይስምዖ ነበረ’ሞ፡  ኣብ ጸወታ ምስ ተዀራረዩ፡ “ኣንታ ባባ ዘይብሉ!” ኢሉ ብምጽራፍ ኣብ ህልኽ ኣእትዩዎ። ስለ ዝዀነ ድማ እዩ ሓጎስ ነዚ ጠለብ’ዚ ኣቕሪቡ።   

ሰናይ፡ ዝበዝሑ ኣቦታት’ቶም ናይ መውዓሊ ህጻናት ተማሃሮ ኣባላት ሰራዊት ብምዃኖም፡ ነቶም ህጻናት ናብ’ቲ መውዓሊ ህጻናት ዘመላልሳኦም ኣደታቶም ወይ ድማ ዓበይቲ ኣሕዋቶም ምዃኖም ኣንዳዕዲዑ ይፈልጥ’ዩ። ምስ’ታ መውዓሊ ህጻናት’ውን ጥቡቕ ርክብ’ዩ ነይሩዎ። ናይ ወዱ ጠለብ ንገለ ሰከንድታት ኣኰማስዖ። ብዛዕባ’ቶም ዝበዝሑ ነቦታቶም ከም’ዚ ዓይነት ሕቶ ከቕርቡሎም ዕድል ዘይብሎም ህጻናት’ውን ኣስተንተነ። ንሱ ንወዱ ናብ’ቲ መውዓሊ ህጻናት ከብጽሖን ካብኡ ክመልሶን ከሎ ክስምዖም ዝኽእል ስምዒት’ውን ኣብ ዓይነ-ሕልናኡ ተቐጀሎ። ደስ ዘየብል ስምዒት’ውን ፈጠረሉ። እንተዀነ፡ ዋላ’ኳ እቲ ምኽንያት እንተ ዘይተረደኦ፡ ንጽባሒቱ ከብጽሖ ከሎ ክሓቶ ብምሕሳብ፡ ነቲ ካብ ወዱ ዝቐረበሉ ጠለብ ክትግብር ወሰነ።

“ሐራይ ሓጐስ ወደይ። ጽባሕ ባዕለይ ክወስደካ’የ፣ ካብ ስራሕ ቀልጢፈ ወጺአ’ውን ባዕለይ ናብ ገዛ ከምጽኣካ’የ። ሕጂ ቀሲንካ በጥ ኢልካ ደቅስ፡ ሐራይ ዶ?” በሎ ካብ’ቲ ኮፍ ኢሉሉ ዝነበረ ሳሎን ተንሲኡ ርእሲ ወዱ እናደራረዘን ገጹ ኣብሪሁ ዓይኒ-ዓይኑ እናጠመተን።

ብመልሲ ኣቦኡ ዝተሓጐሰ ህጻን ሓጐስ ብደስታ ኵሉ ኣስናኑ ገዪጹ፡ ገጹ ብኽምስታ ኣብሪሁ ክድቅስ ግዜ ኣይወሰደሉን።

ሰናይ ግን፡ ‘እዚ ቘልዓ ደኣ ትምህርቲ ካብ ዝጅምር ዓመቱ ገይሩ ከም’ዚ ኢሉ ሓቲቱኒ ዘይፈልጥሲ፡ ኣብ ሎሚ በጺሑ ‘ክትወስደንን ክትመልሰንን ኢኻ’ ዝብለኒ እንታይ ሓሲቡ?’ ዝብል ሓሳብ ንገለ ካልኢታት ጸመዶ።

***

ናይ ሰኑይ ንግሆ ቀዳመይቲ ዕማም ሰናይ ንወዱ ናብ መውዓሊ ህጻናት ምብጻሕ ነበረ። ምስ’ታ ናይ 7፡45 ኣውቶቡስ ድማ ተበገሱ። እታ መውዓሊ ህጻናት ካብ ገዝኦም ርሕቕቲ ስለ ዘይነበረት፡ ቀልጢፎም በጽሑ። እታ ፌርማታ’ውን ኣብ ጐድኒ’ታ መውዓሊ ህጻናት ስለዝዀነት፡ ሰናይ ንወዱ ኣብ’ቲ ኣፍደገ’ቲ መውዓሊ ህጻናት ኣብጸሖ። ህጻን ሓጐስ ንኣቦኡ ብኽሳዱ ሓኒቑ ሰዓሞ። ነቲ ምስ ኣቦኡ መጺኡ ኣብ ኣፍደገ በጺሑ ዝነበረ ናሆምን ካልኦት መማህርቱን ከስምዖም እሞ ንዕኡ ድማ ኣቦኡ ከም ዘብጸሖ ከፍልጦም ኢሉ ብምሕላን ከኣ ብዓውታን እናደጋገመን፡ “ቻው ባባ፡ ቻው ባባ… ደሓር ድማ ክትወስደኒ ምሳእ ኢኻ!” ክብል ብሓጐስን ሓበንን ኣድመጸ – ኢዱ እና’ወዛወዘ። ኣብ ቅድሚ መዋዕልቱ ህጻን ናሆም ብዅርዓት እናተታዕነነ፡ “ባባ እኮ’ዩ ኣምሲኡኒ! ደሓር ከኣ ክወስደኒ ክመስእ እዩ! ጽባሕ ከማን ንሱ እዩ ከምስኣኒ!” በሎ ሓጐስ ብሓጐስ። ኣብኡ ኰይና ቈልዑ ትቕበል ዝነበረት ኣላይት ድማ ሓቚፋ ስዒማ ንውሽጢ ኣሕለፈቶ። ሰናይ ብዓይኑን ልቡን ምስ ወዱ’ዩ ነይሩ። ወዱ ውሽጢ ምስ ኣተወ ቀሰነ። ጕዳይ ዝተረፈ ጕዕዞኡ ድማ ገበረ።

ድሕሪ 20 ደቓይቕ ኣቢሉ ዝወሰደ ጕዕዞ ኣብ ስርሑ በጽሐ። ሓደ ሰዓት ደንጕዩ ስለ ዝኣተወ፡ ሓደ ሰዓት’ውን ቀልጢፉ ክወጽእ ስለዝዀነ፡ ናይታ መዓልቲ’ቲኣ ናይ ቅድሚ ፋዱስ ስርሑ ብዘይዕረፍቲ ኣጽዒቑ ሰርሐ።

እቶም ኣብ ናይ ቅድሚ ቀትሪ እብረ ዝመሃሩ ናይ መውዓሊ ህጻናት ቈልዑ ሰዓት 11፡30 ኢዮም ዝፍደሱ። ወለዲ ድማ ካብ ሰዓት 11፡30 ክሳዕ ፋዱስ ኣብ ዘሎ ግዜ ደቆም ክወስዱ የድሊ። ስለዝዀነ፡ ሰናይ ምስ’ታ ናይ ሰዓት 11፡00 ኣውቶቡስ ናብ ወዱ ክኸይድ ነይሩዎ። ከምኡ ከኣ ገበረ። በቲ ሰዓት’ቲ ውሑድ ተጠቃሚ ኣውቶቡስ ስለዝነበረ፡ ቀልጢፉ ኣብ ውሽጢ ርብዒ ሰዓት ኣብ መውዓሊ ህጻናት ወዱ በጽሐ።

ሓጐስ ዝርከቦም ቈልዑ ኣብ’ቲ ቀጽሪ በብጕጅለ ክጻወቱ ጸንሑዎ። ሓጐስ ናብ’ቲ ቀጽሪ ካብ ዝወጽኡ ኣትሒዙ ኣዒንቱ ካብ’ቲ ኣፍደገ ኣይፈለየንን። ቀቲሩ ስለዝነበረ፡ ምምጻእ ኣቦኡ ተሃንጢዩ’ዩ ክጽበ ጸኒሑ። ንኣቦኡ ርእይ ምስ ኣበሎ ድማ ነቲ ምስኡ እናተጻወተ ንምምጻእ ኣቦኡ ዝጽበ ዝነበረ ህጻን ናሆም ከቕንኦ ኢሉ ብምሕሳብ፡ “ናሆም ባባ መሲኡ፣ ባባኻ ግን ኣይመስአን። ገዲፈካ ክኸይድ’የ፡” እናበለ ብዘይፍቓድ መምህሩ ብጕያ ኣብ’ቲ ኣፍደገ ተቐበሎ። ዘረባ ወዱ ዝሰምዐ ሰናይ፡ ሓጐስ ወዱ ቀኒኡ ኣቦኡ ከብጸሖ ከም ዝጠለበ ተረደኦ። ኣቦን ወድን ተሓቛቚፎም ተሰዓዓሙ’ሞ ኢድ ንኢድ ተተሓሒዞም ወጃዕ እናበሉ ናብ ገዛኦም ብእግሮም ገስገሱ። ኣብ መገዶም ካብ ዝርከብ ቤት ምቁር ሕብስቲ ንሓጐስን ምንኣሱን ዶልሺ ገዝኣሎም።

ምስ ወዱ ዘሕለፎ ግዜ፡ ዋላ’ኳ ሓጺር እንተነበረ፡ ባህታ ፈጠረሉ።

* * *

ንጽባሒቱ ንግሆ ከም ወትሩ ኣንጊሁ ኣይተንስአን። ሰውነቱ’ውን ተረጋጊኡ ተሓጽበ።

ቍርሲ ኣንጊሃ ዘዳለወት ብዓልቲ ቤቱ ራሄል፡ “ስራሕ ደኣ ኣይትኸይድን ዲኻ?” ሓተተቶ ኵነታቱ ገሪሙዋ።

ሰናይ ፍሽኽ እናበለ፡ “ክኸይድ’ምበር። የግዳ ነዚ ቈልዓ ናብ ቤት ትምህርቲ ክወስዶ ደልየ’ለኹ፡” በላ።

“ትማሊ ምሽ ኣብጺሕካዮን መሊስካዮን? ይኣኽሎ። ስራሕካ ደኣ ኪድ ደሓን፣ ባዕለይ ከብጽሖ’የ፡” በለቶ ብሓልዮት።

እቲ ድሮ ተንሲኡ ዝነበረ ህጻን ሓጐስ ኣቦኡ ንኻልኣይ መዓልቲ ክወስዶ ከም ዝዀነ ምስ ኣረጋገጸ ኣዝዩ ተሓጐሰ። የማነይቲ ኢዱ ዓሚኹ ናብ ላዕሊ ገጹ እና’ወዛወዘ፡ “ዓሽ! ዓሽ!” በለ ካብ ዓራቱ እናተንስአ። ናይ ኣደኡ ዘረባ ብምቅዋም ድማ፡ “እምቢ፡ ባባየይ’ዩ ዘብጽሓኒ!” ኢሉ ኮርፎፈፍ በለ።

“ደሓን’ዚ ወደይ፡ ሎሚ’ውን ኣነ ከብጽሓካ’የ። ቀልጢፍካ ጥራይ ተቐረብ፡” በሎ ሰናይ።

ብድሕሪ’ዚ፡ ክልተኦም ቍርሶም በሊዖም፡ ክዳውንቶም ኣብ ምኽዳንን ኣብ ምድላውን ተጸምዱ። ሰናይ ኣብ ናይ ክፍሊ ኣኼባ ክሳተፍ መደብ ስለዝነበሮ፡ ለቢሱዎ ዝነበረ ልብሲ ዳርጋ ኵሉ ሓደስቲ ኢዩ ዝነበረ።

ሰናይ ንራሄል ብትሕትና፡ “በጃኺ ቀልጥፊ፣ ዲቪዛኡን ጠዓሞቱን ግበርሉ ኣብ’ዚ ኣፍ ደገ ክጸንሓኩም’የ፡” ኢሉዋ ናብ ደገ ወጽአ።

ሓጐስ ኣቦኡ ገዲፉዎ ከይከይድ ስለዝፈርሐ፡ ዲቪዛኡ ብግቡእ ከይመለሰ፡ ሓደ ጫማኡ’ውን ላቹ ከይተኣስረ፡ ንኣደኡ ገዲፉዋ ናብ ደገ ክጐዪ ደለየ።

ራሄል ብኢዱ ሒዛ፡ “ሓንሳብ እንዶ’ታ ቘልዓ። ባባኻ’ኮ ንዓኻ’ዩ ዝጽበ ዘሎ። ጽናሕ ከመዓራርየልካ፡” ገንሓቶ። ሓጐስ ከኣ ጎቦ ልቡ እናዀነ ትእዛዛ ኣኽበረ።

* * *

ሰናይ ኮፍ ኣበሃህላኡ ኣመቻቸአ’ሞ፡ በዚ ጥዑም ዝኽሪ ፍሽኽ በለ። ኵሎም’ቶም ናይ’ታ ንግሆ ፍጻመታት ከም ተንቀሳቓሲ ስእሊ ኣብ ዓይነ-ሕልናኡ ብንጹር ተራእዩዎ። ዝኽሩ ድማ ቀጸለ . . .

* * *

ሰናይ ኣብ ኣፍደገ ገዛኡ ኰይኑ ጸሓይ እናተጸለወ ክጽበ ድሕሪ ምጽናሕ፡ እቲ ቈልዓ ስለ ዝደንጐዮ ናብ ካንቸሎ ገጹ ጠውዩ፡ “ራሄል፡ እንታይ ደኣ ትገብሪ? ስደድለይ’ባ እቲ ቘልዓ፡ ሰዓት’ኮ ይኸድኒ’ዩ ዘሎ፡” በላ ደንጒያቶ።

“የምጽኦ’ለኹ ሐራይ። ምሉቕ-ምሉቕ እናበለ’ኮ ኣሸጊሩኒ፡” በለቶ ራሄል ኣብ ውሽጢ ካንቸሎ ኰይና።

ገጹ ምስ መለሰ፡ በዚ መጺኣ ዘይበላ መኪና ሃንደበት ኣብ  ቅድመኡ ደው በለት። ክልተ ሰባት ካብ ውሽጣ ወጺኦም ብኽልተ ጐድኑ ቀረቡዎ። ህዉኻት ይመስሉ። ክልቲኦም ናይ ሲቪል ክዳን ዝተኸድኑ ነበሩ።

“ሰላም ሰናይ፡ ብስራሕ ደሊናካ ስለዘለና፡ ምሳና ክትከይድ ኢኻ፡” በሎ እቲ ሓደ።

“ሰላማት! ይቕረታ፡ ኣይፈለጥኩኹምን ግን፡” መለሰ ሰናይ እናተ’ደናገሮ።

እቲ ካልኣይ ብዘይዘረባ ትዕንን እናበለ ጃኬቱ ቅልዕ ኣቢሉ ሽጉጡ ኣርኣዮ። ብምቕጻል ድማ፡ “ስለ’ዚ፡ ዝዀነ ዘረባ ከይገበርካ ቀልጢፍካ ናብ’ዛ መኪና እቶ። እንተዘየሎ…፡” ክብል ተሪርን ቅልጡፍን ትእዛዝ ምስ መጠንቀቕታኡ ሃቦ።

ምስ’ዞም ሰባት’ዚኣቶም ዝመላለሶ ተሪር ዘረባን ዝገብሮ ሰሓቦ ጕተቶን ንመሕሰም ነብሱ ጥራይ ከም ዝዀነ ዝተገንዘበ ሰናይ ሓንቲ ቃል እውን ትኹን ከየምሎቐ ሰላሕ ኢሉ ናብ’ታ ዝተዳለወትሉ መኪና ኣተወ’ሞ፡ እታ መኪና ከኣ ንእለቱ ብፍጥነት ክትሕምበብ ጀመረት።

ሰናይ ነገራቱ ድንግርግር ኢሉዎ፡ ዝሓስቦ’ውን ጠፍኦ። ንግዜኡ ግን ብዓልቲ ቤቱን ወዱን ኣብ’ቲ ኣፍ ደገ ምስ ሰኣኑዎ እንታይ ኢሎም ክሓስቡ ከም ዝኽእሉ ሓርበቶ። ናይ ነብሱ ገዲፉ፡ ክጭነቑዎ ብዝኽእሉ ጭንቀት ተጨነቐ። ሃንደበት ግን እቲ ምስ ኣቦኡ ክኸይድ እናጐየየ ካብ ገዛ ዝወጽአ ህጻን ሓጐስ፡ ኣቦኡ ሰናይ ኣብ ማኪና ተሰቒሉ ክኸይድ ስለ ዝረኣዮ፡ “ባባ! እውይ! ባባ መኪና ገይሩ ገዲፉኒ ከይዱ! ባባ!” እናበለ ዘድመጾ ንሰናይ ኣብ እዝኑ ኣቃለሐ’ሞ፡ ጭንቀቱ መሊሱ ሰማይ ዓረገ። እታ ማኪና ብናህሪ ትምርቀፍን ኣንጐሎታት ትጠዋወይን ምንባራ እምበር ናበይ ትኸይድ ምንባራ ኣይተረደኦን።

* * *

ሰናይ በቲ መሪር ተዘክሮ እናተሓመሰ፡ ብሓጨልጨል መፋትሕን ናይ ኣብ ጐድኑ ዘላ ሸላ ማዕጾ ዓቐቕ ኢሉ ብዝፈጠሮ ድምጽን ካብ ዝኽሩ ተዀልፈ። ሓጐስ ወዱ ገና ክሳዕ ሎሚ ኣብ ኣፍደገ ኰይኑ ነታ ዝኸደላ መገዲ ዘማዕዱ ዘሎ ኰይኑ ተሰሚዑዎ እናተከዘ ከይተረደኦ፡ “ሓጐስ ወደይ ደጊመ’ኳ ዘየብጻሕኩኻ!” ክብል እና’ስተንተነ ብሓዘን ኣድመጸ።

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s